Adanın İlk İzlenimi: Sıradan Değil
Sakız Adası'na ilk adım atıldığında çoğu gezgin şunu fark ediyor: burası başka. Çeşme'nin birkaç mil açığında yer alan bu Yunan adası, kalabalık turistik destinasyonların gürültüsünden uzak, kendi sessiz ve derin dünyasına kapanmış bir yer. Ortaçağ'dan kalma taş köyler, mastik ağaçlarının tuhaf ve büyüleyici kokusu, saatte bir değişen ışık oyunları... Bunları görünce insan kendine şunu soruyor: Peki bu adayı bu kadar özel kılan ne?
Cevap, belki de adanın katmanlarında gizli. Sakız Adası tek bir yüzle karşılamıyor ziyaretçilerini. Her köy, her koy, her dar sokak farklı bir dönemi, farklı bir uygarlığın izini taşıyor. Cenevizliler'den Osmanlılar'a, Bizans'tan günümüze uzanan bu miras, adayı sıradan bir tatil noktasının çok ötesine taşıyor.
Ortaçağ'ın Gölgesinde Köyler
Mesta, Pyrgi ve Olympi — adanın güneybatısında birbirine yakın konumlanan bu üç köy, zaman kavramını alt üst ediyor. Pyrgi'nin geometrik siyah-beyaz desenlerle süslenmiş cepheleri, dünyanın başka hiçbir yerinde rastlanmayan bir görsel şölen sunuyor. Mesta ise dar ve kapalı sokakları, kemer altından geçen yolları ve neredeyse kaybolmuş bir ortaçağ kasabası hissiyle gezilebilecek en özgün köylerden biri. Bu köylerde dolaşırken her adımda tarihin içinden geçildiği duygusu baş gösteriyor.
Anavatos ise bambaşka bir ruh taşıyor. Neredeyse ıssız olan bu köy, kayalık bir tepenin üzerinde kurulu ve büyük bölümü terk edilmiş. Oraya çıkan yolda hakim olan sessizlik, pek çok gezgin için ürkütücü olduğu kadar derin bir şekilde etkileyici de oluyor.
Mastik: Adanın Ruhu
Sakız Adası'nı gerçekten eşsiz kılan şeylerden biri, mastik reçinesi. Dünyada yalnızca bu adada yetişen mastik ağaçları, binlerce yıldır adanın ekonomisini ve kültürünü biçimlendiriyor. Antik çağlardan bu yana tıpta, mutfakta ve parfümeride kullanılan bu reçine, bugün hâlâ yüzlerce aile tarafından elle hasat ediliyor. Mastikochoria köylerinden birinde bu süreci yakından gözlemlemek, adayı anlatan en derin deneyimlerden biri olarak nitelendiriliyor.
Merkezdeki gurme dükkanlarında ve tarihi çarşıda mastik likörü, mastik aromalı sabunlar, reçeller ve el yapımı ürünler bulunuyor. Üç kuşaktır aynı aile tarafından işletilen Augoustakis Pastanesi'nin sakız aromalı 'masourakia' kurabiyeleriyse adadan ayrılmadan önce mutlaka denenmesi gereken lezzetler arasında gösteriliyor.
Tarihin Katmanları: Kale, Manastır ve Hamamlar
Chios Kalesi, adanın merkezinde onlarca yüzyılın izlerini taşıyan bir yapı olarak yüksekliyor. Ceneviz, Venedik ve Osmanlı dokunuşlarını bünyesinde barındıran bu tarihi yapının içinde bir saray, çeşme, sarnıç ve kule bulunuyor. Kaleye her gün girilebiliyor.
UNESCO Dünya Mirası listesindeki Nea Moni Manastırı ise 11. yüzyılda inşa edilmiş ve Yunanistan'ın en eski manastırları arasında yer alıyor. 17 bin metrekarelik geniş bir komplekste ana kilise, keşiş odaları, şapel ve yemek salonundan oluşan bu yapı, Bizans mimarisinin adadadaki en güçlü tanığı sayılıyor. Adanın merkezindeki 2012 yılında restore edilmiş Osmanlı Hamamı ise tipik mimarisiyle ziyaretçilere ücretsiz olarak kapılarını açıyor.
Yel Değirmenleri ve Kambos
Sakız merkez kasabasının 1,5 kilometre kuzeyindeki Tampakika bölgesinde yer alan dört tarihi yel değirmeni, adanın siluetinin ayrılmaz bir parçası haline gelmiş. 19. yüzyıl sonlarında inşa edilen bu taş yapılar artık yalnızca estetik bir değer taşıyor; gün batımında arka plana alınan fotoğraflar için vazgeçilmez bir çekim noktası. Kambos bölgesi ise yüksek taş duvarlarla çevrili zengin konakları, portakal bahçeleri ve Narenciye Müzesi ile adanın en seçkin köşelerinden biri olarak öne çıkıyor.
Berrak Sular, Sakin Koylar
Adanın plajları da karakter bakımından köyleri kadar çeşitli. Mavi bayraklı Anemi Plajı, güney kıyıların uzun ve sakin sahillerinden biri. Nagos, zeytin ağaçları ve çakıl taşlarıyla doğayla iç içe bir atmosfer sunuyor. Mavra Volia'nın siyah volkanik çakılları ise bambaşka bir estetik taşıyor. Kalabalıktan uzak durmak isteyenler, adanın kuzey koylarında neredeyse el değmemiş kıyı şeritlerini keşfedebiliyor.
Sakız Adası'nın bu denli farklı yüzlere sahip olması, onu yalnızca bir kez görülüp geçilecek bir destinasyon olmaktan çıkarıyor. Tarihi, doğası ve kendine özgü kültürel dokusuyla ada, her ziyarette yeni bir katmanını açmaya devam ediyor.